Tiếng xích sắt nặng nề kéo lê trên nền đá ẩm ướt vọng lại từ góc tối sâu thẳm, hòa cùng hơi thở đứt quãng của kẻ đang cận kề miệng vực sinh tử. Cụ Đường Thục Khuê bước qua cánh cổng sắt hoen gỉ, bóng lưng còng mà vững chãi in hằn lên vách đá dưới ánh sáng leo lét của ngọn đuốc dầu trẩu. Trong tay cụ, chiếc lồng ấp nhỏ đan bằng nan trúc ngà khéo léo bọc lấy chiếc âu sành đựng nước vối nóng, tỏa ra làn khói mỏng cùng mùi hương đồng nội mộc mạc, làm dịu bớt mùi ẩm mốc u tịch chốn lao tù.
Trước mặt cụ, kẻ từng một thời khuynh đảo hậu đình nay chỉ còn là một hình hài tiều tụy, xơ xác. Nguyễn Nhược Lan ngồi thu mình trên đám rơm ướt lạnh, bộ áo vải sồng thô ráp lấm lem bùn đất thay cho tấm áo gấm màu lựu chín kiêu kỳ thuở trước. Trán ả không còn điểm chu sa rực rỡ, mái tóc mây buông xõa rũ rượi che khuất nửa khuôn mặt hốc hác, đôi chân mang xiềng xích sắt đen sì cọ xát vào da thịt rướm máu.
Nghe tiếng bước chân chậm rãi, Nhược Lan run rẩy ngẩng đầu. Nhìn thấy bóng dáng người thợ già quen thuộc của Ti Trúc Khảm, đôi mắt trũng sâu của ả khẽ lay động, môi mấp máy nhưng không thốt nên lời.
Cụ Thục Khuê điềm đạm tiến lại gần, đặt chiếc lồng ấp trúc xuống phiến đá mộc cạnh đống rơm, cẩn thận nâng chiếc âu sành còn ấm nóng đưa về phía phế phi: — Đêm ngục tối buốt giá, uống ngụm nước ấm này cho ấm lại tỳ vị. Già này giữ lời hẹn, mang nước vối đến cho người.
Nhìn làn khói mỏng bốc lên từ âu nước, Nhược Lan run rẩy vươn đôi bàn tay gầy guộc, chằng chịt vết xước đỡ lấy. Hơi ấm lan qua từng đầu ngón tay dường như đánh thức phần hơi tàn trong lồng ngực kẻ tử tù. Ả ngước nhìn cụ già với ánh mắt phức tạp, vừa hổ thẹn, vừa thống thiết: — Ngươi... ngươi vẫn mang nước cho ta sao? Ta từng toan thiêu rụi xưởng trúc của ngươi, từng muốn dồn ngươi vào chỗ chết... Tại sao ngươi không nguyền rủa ta?
Cụ Thục Khuê buông vạt áo chàm, đứng thẳng lưng giữa chốn ngục tù u tối, giọng trầm tĩnh phẳng lặng tựa mặt hồ mùa thu: — Oán thù lấy oán thù đáp lại thì đời đời không dứt. Đem cả đời trói buộc vào bả vinh hoa phù phiếm, tranh đoạt từng chút sủng ái chốn cung cấm, người giẫm đạp lên bao mạng sống vô tội để rồi cuối cùng nhận lại điều gì ngoài bốn bức tường đá lạnh ngắt và nỗi cô độc thấu xương này?
Nhược Lan run bắn, bờ vai gầy run lên bần bật theo từng tiếng nấc nghẹn.
Cụ Thục Khuê nhìn chăm chú vào người đàn bà sa cơ, ôn tồn cất lời: — Cây tre Đại Việt mọc nơi bờ bãi hay chốn cấm uyển, dẫu gặp bão giông vần vũ ngút trời vẫn biết uốn mình thuận theo chiều gió, bám chặt lấy lòng đất mẹ bằng chùm rễ thanh sạch đan cài. Tre uốn mình mà không gãy, nghiêng mình đón gió bão rồi lại vươn thẳng ngọn dưới ánh thanh thiên. Còn người muốn vươn cao bằng cách bám vào bùn nhơ dục vọng, dùng mưu gian bóng tối để giăng bẫy hại kẻ lương thiện, thì khi bão giông quét qua, thân cành tự khắc gãy gập, vùi dập trong ô uế. Cội rễ bất chính thì ngọn cây làm sao xanh tốt trọn đời?
Từng lời của người thợ già như nhát búa gõ thẳng vào tâm can, phá tan lớp vỏ bọc cay nghiệt sau cùng của Nguyễn Nhược Lan. Nước mắt ả tuôn rơi lã chã, nhỏ từng giọt mặn chát vào âu nước vối sóng sánh. Ả nghẹn ngào trong tiếng khóc xé lòng: — Ta sai rồi... Ta thực sự đã sai rồi... Hai mươi năm nơi thâm cung quạnh quẽ, ta luôn sống trong nỗi sợ hãi tột cùng. Ta sợ bị Bệ hạ lãng quên, sợ mẫu tử ta bị người đời khinh khi, chà đạp... Chính nỗi sợ hãi điên cuồng ấy đã ngấu nghiến tâm can, biến ta thành loài ác quỷ lúc nào chẳng hay. Đêm qua, nếu không có bát nước ấm và sự bao dung của cụ nơi thềm xưởng trúc, linh hồn ta có lẽ đã thiêu rụi cùng ngọn lửa hận thù điên dại...
Ả gục đầu xuống phiến đá, hai bàn tay ôm chặt lấy âu sành, nấc lên từng hồi: — Giờ đây tội nghiệt ta gây ra, ta cam tâm chịu dải lụa trắng đền mạng trước hoàng gia và tiên đế. Nhưng... Thập hoàng tử con ta mới lên chín tuổi... Thằng bé hoàn toàn ngây thơ vô tội, chưa từng biết đến những mưu mô bẩn thỉu của người lớn. Ta chỉ cầu xin cụ, xin cụ rủ lòng từ bi che chở cho giọt máu côi cút của ta... Đừng để con ta phải gánh chịu đòn thù chốn cung đình...
Tiếng khóc van lơn thảm thiết dội vào vách đá ngục tối, thê lương đến nao lòng. Cụ Thục Khuê khẽ thở dài, trong lòng dâng lên niềm trắc ẩn sâu xa cho đứa trẻ vô tội.
rcsgRaXbNYRgq9+1rT/xZRkzMDW//T2DpJpxvVb6OyWznVu9eqWJ71GtEzfdrO+pYQjwi6ng3+pIn9OG+lSWbX5LrkjYdsLJorCFhcPJyFbOiKmYHPeYPd5bL9LP+qLNwVSVJhgZgdAFwJRZfOd73/Qc6mZkjfGc/6wFIyI3dXdsb7T7/F329aThYS0O0k/Kqf8t9GXQamZ3LB9v23669mLX43bnPTa+ESnr7G5iHmtpCF3xdLC4XnRJ+s4Zci0bmWujyKa7ALPqqOI7EwewWQ+52DzBxlLJbeBt61WCwU6yRTwfj/XyeeUowKxl+NfmXzQylLwdV3Kk3o7wokNsZSu+xm9DUDRIyOgGr/O0Kx4WnR6YQixTxKGAmNbDzXI9gjgEvmvIDfF83Mx+JWiX4D4u8y3iqr/JBqsJ/s1j7os8l6O1OVF6ooIkIAqSq4oiMig+en5JzKO+wIvF1x3xjjkRWDlG3RRHpxEYNq+EmYzWyQHhr8AUKfurg7b+JAcQ6GhHbzeQrMh0ECdYLAzwaOCNVf0Cbs77Z9mhLvEcKt/HB0VoSZWIgODRc9uDpqCjGGndM/srJYabMqhVAHIc9VbUD5fXWbMObaKUimPCyjv3w8lrtqr5Xtp/sbdagish1Pg8PAt8F7MC1+780f00n2/qUI8mMRJk5skP5DKrBjAyPqXvLRL6gPrcIk4/v6aRD9pKy6wqLom6p1hZMFosVM2IY4bmtaA+tRBVJWBJTmO7pLRVGdKHZRMawZOaMulgTOziSj4wtjkhZZ6pS8W3hVrLDhSLDbjtfyy23tCnvwncdtQAgg5GvzT70pU7tH/Yf5XDlG1WqV+SHA1eVqQWUYvaygfcVdGTL277z5LfCLWDYGwDUVwSbFLW80HEHUHKxZPtPWuxlm6zp1gGIB5xYVztwU0Jc2ignj8O4dXab3TEkx4lPuA0RCRLO4rmM+WWV22NqKEJbrpwCK30RPnjAaMxij16A6yWeWqPj2d8pGFMB5rpIRavaeOEVqe/JACyfmtvhnrl2mxg0tkACEYuztc0Y9Sz1FIjoJTVzXrgabUglPRxSlZfLHa7rUOkZCwtpIJcTS46wxKnAAT3C6XTVJu7sUrP53sIz0PP3ufJGhfS8JgLHmpKWhjaSUCBhk+ObCOB/uRuSO04N13LQc9WqlCCtCCdPxF8Ih/nVr2CGnZGKgyGGvALOOl3p2HKJJr36XKdkFItApw6XYZVe53KCeEYowTfibiGf1o55uMO3qcsZv/y+Mz9l/WAvaFIEb9JqVLMaX0pkKhTiKUu5ib/lKMP9yGma0C0dk1+/1k08h7jWIb/ihA11+SyhClUUw3UbnWA9Qo5OCho/0495CHXlrVRKWbXHvsDFx1NmEkDTIsLC0GmwGXixi7G47xER1OZ8Xs3NVGvZFs3C8Au0atCJfn9IIsRewdrhxgcxMFO2iJwWA3PDJeqhtBsidhdr35ZLPoBXvuojurJ5gsUYmEHCk842+nN8ZxeICcbImghlRsTzbBQTY0DZ6sCdRCAdloofLiEeJFjtmzDqde5+ggEjoK/oPaX3veMC7KW84bxZRcMj3NVbJEC1R669lY6CsaXdZ9ThUc0t7fqRkLaA/50o38FoXkizgHLc9dmpV7hJQdySAZtdHyXqrSN0hOLutvlpTUY1vqqCMYtifjNtif0ex6oZh/5DgmgmZMNVOc8F1UTsvltflc7d5ZzVQYVeAxjVny995IlEI4IBSkJ5pLt6NBqX4zOivqEZN6PNW5koI4mruad85SBMWtOu4TTCd3ykmuRy1OJzrSbHPA61/ZU87Q1cfOHnWT0UCWS1iJEFi+K6EJkeUuP+LkbLbf4wSTmyV3+QWSUjpttRm91Jym1T8BojS3AW9tokkjsPHJr3CQyvHEXBOfiZaF5yYuJCHmkILObAZccUlZsFm0410XF7jriGEzD8/wbCsfb5HBZzrty+n9uasYdV9W+8kxqOOEPl632UkZADgsAiUt29fyAUoT6a2nUB2GfG0334QAU4Qq6W06JDX9gA7Rd7PoYwZHl3/zKUiQN3tKQF7uXrfNr1WAfcIgJbKpLAbj12TMGL6rzcGY6poapI6LsCXKDcXGE8saCzP4hSW0XWqp/59iSiwRVXSJTKF7aLJzwE8MokUUUJezBh6/452TywDAVq3lzQhEcOyoAHc3AkeD5QXmjxx4iSq+wM7NrroKh/eikqEH99xsJcbjk+RPDl/bKkvnV/CP/AYQU5fRTpdSLSBIKEFOif5oZKzNQQ0CdLjR6qFTP9jH0AOxah44Nu14wcrH6Vl3EGWYCZfd4xirUA5GkkWHIezhvpESfGy5q6lfLPjGR+GqUKDkURpKOLMpeY82nz0KAH2+hljbo2E1a7YojJ7IdQG4pa9ZfXIn4KudYZ1LiXgDsFGui8Th+AGUZ4maEeSsNgGbShEfAeq9aDfkj4PZ64WR92TfcmFGUpUxPlARrq4s1h9r1PGzmeXAfwID7SUqTiqSRYHGdM11FD49j1YowRb1Dzt+Uq6881cooX4/cl+9NapyMtSE5YeMCSBDn06nNW97Mxj+RfCjYPBsP9XY96IsLo7AqRRH6nuSS/rIIt+7A52PYqAEmFOROnNv9+fFt4ewt9soGMtdkEprPncRSPGZ98I9bsTMYwfQq74x8ZK3G7keDkt2nhDXnH97bNjm4+7Yqpp9COFPhicJMK9fSixoHC4l1kXhu4+Fi03g0q+urJvXkFo4BxTDLkUsZ91CApWW7t4o/8R5QHQW9YNPbstDjdJEjCD9+kziM4pIXBaGJuGkzOQe8xbA3AzmZUQf3qEI/emj5bcNkCCp7JXAyNnYnxIwjKrwiIPWzzQuoLKvlkdp0M5hqLgfOCwFaVloa0iq8E4w+3CdtT2dXfavvUvXCzux2bgRbWD9OQOcw1nYi78ty2YZQfTGEhTRXYwR7uv9GsP9b9QK4R7Fs5ljFDcVq6VjnOELgLLyba9D805cRriY4dO4z7oK77rMtTKt5qun4BuMyE77F40Fri/WjwfXlYDn3jgQD6J7O4i9I/f9nhQVRXVcmNMrM1fZdOrMWwDUHCl8yVUylPwiKZ2yUBkmwFodzYbg7I0ixTqYiac0Xi2e8OdYn5kK0+PXfTA2oIuB9a+bAL4Eizs9fi0zZTMfcknZVAP1JfeCz8eqnRapAoglfhgtiRi0QwJU3fEb5mH+mzRJneR945nQuz6UT/vxls53DfS4RK+jQhpHPf+ho2EZ5iwAbxzEh/4sZBY3T3tIzySzlVQOWZSahqv7hOyjVftr1P1s/h9nmpOvz27CcwBuEQodctWijISIwXC/S/BMJbr0LSrxANHdYptZl6eacXCiDFcD3jLC4f5Ihx+l+oV0xrUPT68NLCoXRnJibKVNA8bSWEZIG+fzyLrLziox0B09C3NWq9jZhiRzPRTpp+nwZpIbNiA4OUMi/49zNRwF579mxhgsS5gPh7cvYB3k20RX8LArb0Vpfs+0dYmCL5RIUDNtu26xBOSigaPoKsBMyJvLbAWYsByGYWcZbFhRTH9pYYEyqXZg2wPzSPYYLN+UUSH2TsXUjBmiteX6qu6/aIY3AaA0gA+Tn1+Nt0gd7VKdPW+XDOS5695DGvIIh1uxVZ98PV5ZibZXCiKmNxJgQX22bAzUoe9/+pyzMrxOlzc6IaxYASWPLQmO7jpcIB7IaMHWc+RSMpqLNX1D/NY4yRJ/fiNsqBULWHUBmDPrKAt2cJRbmjPyDgiqnebKvc9ZntWncHJqoM9jTLHu1TBrdxQCmGHxnKnyizaxbg/N4KxHCEcPR7mVknNvLEB2KEx0aIzcPqLPXyw8n0MYEkswiy8HhLaT/+YKoqh7lR1zqakcsbwRTvXadBNupUPSNty7H7km7Xurutdgd+O6UehNy64wEiLkl5e17t8EQCj512br+rJQI0Ykf/0EkXr0cx+ztkkv+96uQpN1HOmpdzJdClxiGljEkfwPhJPIY6VEl9if1eak3CppC5xAA9WxKAMoelxcXGoCxEKjMKttKNSslhlpX3l+G6wmPfrTchZ5fxoy21oH3DSpuL/+O6X06sMWVKJ9870YxAe7PrmBJGZGIproGwnuBSQ48MjE99k9+ZUWmSpEUAyMEDoXmtS3MIxBju0/tUJRACMvdy/WWsxn/ObNKQMMMPHyMvncDh1mdiqukBzUpJcLk7dqZGjS8McQY7Bx+8FDYalMIHnMnOJUen7Sm9ak2YvLPQmJAD3STdzV/HxvBV7PyW7ja8qXk5dFRFk3kGDNNgk8hZb/xaEbCCdG54C4aOelpHOpf4djBJ3862AfWN+KhVy455oA3GyU85GiO90Wy4q373tYR3q+tNxuOLa2lsz1fo0F+qqjVx5k5t6pieNgj3969LdyFtE5r4aRWGLUkzk2gFViuKNhRuQD93eEq8yo9jrh74FCgXjmg2vKDC0ct3BFuiuRiMNYpU73E1EIOw4W8970bUwvDelpzKZvm87CbW8Z/UVtEVOdLHwmuqVcKuHeFynhfZLwvrmUbRT15xpBM8z3CuW6av44Ngvhw3Sqft2dtW5pHXNVLtdLoy/umJt/laqp0KAyujB17/Pv9KRu78CEAmdxZ8hcV1a5mx5xgy6K0MVZ4SQk5Pf1zF2lTQZYTz1VMHJMJjwehoS8qqE+r6UFCh+MFy9kxoqjXBjKKNWhf7kgWN978ikict3+Zq5IRW6aMtAgKgjZKpL5Es5jk7sHuJ0E7oB6PVevXjzxZn8ydQ6DhV+huapIQ0GNWoYab9S/nh5sQQgg4N7NCv58ZLSMTQUWh7PBIqNFThqJ0HS7YEFGGFD3pRHDLFVDQdKq4wrpcbNF78otDxMYLK03K6Ers831zPYqZEeQC4cjP6M2PlZqIWfH/gkMW/n6KwQH9iCtTIKepigXbYqMlX4lqYb9UfoPrjryErfHXsDRM6NUWNUXONSROq1Igab5Y4dhPj28H9SMuOyV/iebEKFB1hFZ2eGd6M3a4IRujnqsLWPdfq/A2JhT22IRlxlYZ8+SBlMFzDvqPBlNo/FE5bnHSvgu8WKvO/tybXAVqLAbHX3eLEolypn+Pdm1vXaibO/D0e+PXMpN4VRc9TO4ZVbZ7/a4X1P9rOG8pc5K73FNiDj/YbSODMzCL41wyTbG3S23LploxpqWKyGmmbOjPm6qRz1UCykh5C8bD2brGbXsQYkF08WgNsYODVd4ymwsWGBWGulJ2mYfKn9LOp79ECk+OCL7MCLL/fPF2lvu8yuSrFfKARm+vclNghQDjESANJqRl0uNNhUQBfoZMR1HbYvyZh+m7E3rod8/dYuTIQi/6Di7JSWm1cQVRSt8flfgrGETN7elIYtxKJrbSV4iwL0f8eXEUdEEMxlGGd7lOliIv9SLhF2LJ3gfaad8d7fXVsyylxwGqbaMaXxumCwUkbqbl+Wk3bASfNYwl8271RIJwcbdW7CC42JKA8M0jH3mjJx5ouyPMe/h/LtyzDnFX/fNo4zbs/X3Hbab6l3QDMRnnDb3ibsx8erDSmxo9fpuqKH72rQ+NG1YSg+5Ntx4yCYyhzphX8OEfNYFxht+aYHx/Bf0xv4YrThIGchXKVy8Jj0+3bbREz09ggeV8//iyiOG0Gv186ZjBKZZ7RbOU3b2y0wJctR+eKjiqqffu6V+A7/xExpxhCdwo1iHD0YM6oCkXyu/5Nfp4Lh0i9gL3zxuLmVAhicigIWaxkBYHLM+Fv6MyJzZeCwvKytIY7u3D6d0lqV4R4gzBTMlPJPOluWUJN5gcRM98/Nve5kv1fEf+p1q1kMvn0zqq4g8eDOb4OjBykvCthcLk8MLEJsxspNbpAs/6KH1E37PeJhD5Tg2EQkLtahSm5mUXfwIn2pyJNkBnLDCwElsrQUqkQEzxbdetjI6EFbvXoJTWDt1V87B0wOHxKOpXA8j8zy6zDIRKhkEEVbFaiztf+oZH89QamY40UqNEoYlFLsfkId6ZSesPhSg34tHNDvCS32sCZ0aX2nW3+zzZj74Vf881EPg+FywjZoSXBshlLxKKPgiKOCZFaMsYiwvAEcPCLq/4MchneqXNq5MuAmnu29s6UUDrbp/s5hfCbE/1xQXMIrOqIBw/IBE6KTE9JQO6hJuN7zMBFto+lRNCR6SZksmDKbzH1nfmsxv4nI0e1O6MEOLGG9eU+XgVFV/p/mZgoFj8xrjHiv/6cVVBxQSqQElmAtipxr/cUQy7ci3GVvKCg5BHlkHF0E1c4PyR+7TBk+GTpEju2Rg3WECmKJf7IjkA+bG2jgyKS/gyKn4UAhKbtJ/T+kI1bgOxsHi6nmx76y/IiGiBFTlNM3JDI6K3ybzXfd3vIbnpC+hHPr3FB1J3d1ZxkPFDuRs0ZDQMx+Og4RyOO8KSL7E+Bhp4RWiytrQb41AAVJxYs0sqo9PaIEboGN4d8yQcsbjdcr0AnS5ijctnO2pkxgNarxAyGfDW5KMtJS03fbz3wLloTxkQuq7H0LN2rk9UHv5+ZlBdmV/7BE/M6qbg38Uak3oAH0AzWVLagR5SWM+uOfwMAI1ofemcK+OLA2JajrPfWoCLOqdHcSetPcf8tnibf6VU4xYatswQysIk6005iSLgZ+2gujKIdxPcckEWoM8Jx5IREYvpSTX7+S8BwYbgLuFWzMuyIBZ4WDT8YCg0pa4Vl07mLqWF4JFMOHuOqKyTlVz50YMDdNNvt12/Y7BSI4naiW3g2r3mAL1eYdPSpClmOdKmMWh/7UsxllIYolhJRAsJZZ/iFZB03wXQc1DLKaVzLDpl6PSM3vvsRP9Hc95MrZde1vPFuTkUBmkJNPkJGSF2nsAb7GTXqWimWWut+IyDVWkiJubHGAQMIfbuXCTAhtsgo9UIA0/cMPtHK6jgkRT+WSS6sVfBmUw1sUGseKYaMNXq6FoU0HB86Pf2ea8iuhUNCtV44eRuhHJTn/sLmukxqEDxqbFO3HnqORUOv6BZr4jSiyMRzycK5gQ6T6khO0iUmBC8tvQ/xExD22DkZV6m962dDtnEO6aery6CMrF7Cdf1roA67GMEuOCriXpH3WYIC17/uysmzbsXZM4I83G1Vc4XzE1XwP3q+vBQOqIQY7xZmNQ2KpPk/viWH+11VpT5dsu3vz+uD7KwmlSwZJ5w3mmcu4c7zMeeb0cN/7fsRp8dkhOM13tVfWNgH64BfroF+QuNpWjqGQrtdqmbco1A6FJBUGJ7EOWp3bO8VEecAjWeZ5dWxsRcv/mYamRfTdVqTOgFpSdOMmSi8nvHjRWvLjvjJrtLGn2IQ1FaVtUztTu+ekzSx7k+fsM1iHLa0spL+khd+T/WowlgOR1fz2Fn2JcFY0vVNMDtZU6/jEn29km5/UcM3ZejO3thFs19KCqoY4Z+Toy4Ps8YdOVOVJoOA5ZUmbr8PYnKaJ3PJ2glv6T1MUncoDGA/UEs2S/eoIWHnPldCSfoF8D78CbvBP+JdAycjDo3rSbUCqOT7+8bI6/r/LkYwJqHpOso7edyrcg6YyaVA7q0AXKx96oAbFR1XjFqqn3/3RgmfJioyLb3luJOyV7uWVffmKPORuNs262hhXOF/qgDPe53nK1oHKrQWzCcb5tvD+rOtVyoxIJwQctG+1a155yDxPQcx4VrkrSPYczic3gC/5a4tNgNLyBSLqbpyzkgGece4PBKCPvl5lhiEroBCnHU1z05A8y5CB1biuxUm9SHLhuydYJwkuvsfD1qDEvASNhVszdkCGa2hMHok2cZbQVs/TRteFZHsd2KJT2pl1Vr2LsVNlbhuneDMkJQKBlSNHE/gj2feVSkYB4kw+fb9f+AM5gHfVVRh4SYzZ8qdjGoFRAbThV3CdQclORW424zXHn2UdGsj1e8UEppeZL3eVsO4Rq442klcFvxxFein/5hA5hsm6oQo6nMWnBNMUKSRk4E0lRqmoevwohImrZAQ8u12+m8+41sAit4RtvyRC0uuis1rZ/3CnhgM+tt+0FS2VZakvU0
