Thuận An không chớp mắt trước ánh thép loang loáng của hai lưỡi dao quắm. Ông dằn mạnh mũi xà beng xuống nền đá vụn đánh “keng” một tiếng đanh gọn, sừng sững chắn trước mặt A Phới. Cậu thiếu niên đang lúng túng giơ cán cuốc chim cũng dừng lại sau lưng ông, hơi thở dồn dập.
Hai tên gia nhân lực lưỡng khựng lại bên mép dốc. Thấy vóc dáng vạm vỡ như thân gỗ nghiến cùng ánh mắt trầm tĩnh như vách đá nghìn năm của Thuận An, sự hung hăng ban nãy thoáng chùn xuống. Tên đi đầu bạnh quai hàm, hất mũi dao gằn giọng:
“Lão già kia! Rãnh đá này sát trang điền Trương gia, bản hộ cấm tiệt người ngoài bén mảng đào bới. Muốn giữ mạng thì vác đồ cút ngay!”
Thuận An khẽ nhếch môi:
“Mười hai bậc ruộng họ Thẩm do tổ tiên ta khai phá trăm năm trước. Rãnh đá này dẫn nước mó mẹ tưới cho cả dải thung lũng, cớ sao nay lại thành của riêng Trương gia?”
“Hừ! Mười lăm năm bạt mạng ngoài đê lớn xem chừng chưa dạy cho lão Thẩm biết ai là chủ đất Mộc Thung này nhỉ?”
Giọng nói khàn khàn trịch thượng vang lên từ bờ dốc. Trương Bá Hộ chống gậy trúc khảm xương bước xuống, theo sau là hai gia nhân vác gậy tre đực. Thân hình đẫy đà của gã phú hộ lắc lư theo từng nhịp guốc mộc nện lốc cốc trên đá. Lão phe phẩy chiếc quạt nan bọc viền đồng xua cái nóng hanh hao, mồ hôi nhễ nhại trên đôi má bóng nhẫy. Đôi mắt ti hí đảo qua rãnh đá vừa bẩy bật tảng chắn, hằn lên tia giận dữ:
“Mó Trâu nằm sát nách trang điền họ Trương,” Trương Bá Hộ gõ mạnh gậy trúc xuống đất nghe “cộp” một tiếng: “Đập đất này do bạc của bản hộ bỏ ra đắp, rào giậu do người của bản hộ dựng. Từng giọt nước rỉ ra từ kẽ đá đều là của bản hộ. Bản hộ cho ai hưởng kẻ đó mới được nhờ, đứa nào tự tiện khơi dòng khoét đá, bản hộ sai người đánh gãy chân ném khỏi Đèo Gió!”
Tiếng quát tháo the thé làm kinh động cả sườn non. Từ mé nương xóm trên, bà con nghe ồn ào kéo đến vây quanh ngày một đông. Thím Đậu tay cầm liềm cắt cỏ lác, dắt theo mấy người đàn bà gùi bồ cào; đám người già và trẻ nhỏ đứng túm tụm trên bậc ruộng phía trên. Ai nấy đều tức giận trước thói bá đạo của phú hộ họ Trương, nhưng trong mắt vẫn ngập tràn e sợ. Ở cái thung lũng heo hút này, nợ ngô nợ muối của Trương gia đè nặng lên từng nóc nhà; chỉ cần lão trở mặt siết nợ hay cắt đứt nguồn nước, họ cầm chắc cái đói.
A Phới đứng sau lưng Thuận An, hai nắm tay siết chặt run run:
“Chú Thuận ơi, lão Trương cậy của hiếp người quá quắt... Ba năm nay dân bản phải nhịn cháo cầm hơi cũng vì con đập này...”
Thuận An vỗ vai cậu thiếu niên ra hiệu bình tâm. Ông thong thả bước ngược lên dốc đá, tiến thẳng về phía con đập chắn ngang hàm ếch mó Trâu. Đám gia nhân toan xông lại cản, nhưng ánh mắt đanh thép của người từng đứng mũi chịu sào trước bao cơn lũ dữ khiến chúng bất giác chùn chân dạt sang hai bên.
Dừng lại trước bờ đập đất cao ngang ngực, Thuận An giơ mũi xà beng chỉ thẳng vào vệt bùn nhão nhoét đang sủi bọt khí dưới chân đập:
“Trương gia, ông tưởng đắp ụ đất nham nhở này là giữ được nước sao? Nhìn kỹ dưới chân mình đi!”
Trương Bá Hộ chột dạ, quạt nan khựng lại giữa không trung.
Thuận An gằn từng tiếng rành rọt dội vào vách đá:
“Chân đập này đắp trên nền đá vôi xốp lở, thợ của ông chỉ biết trát đất sét bên ngoài mà không đầm chân móng, không ken rơm chèn rễ cỏ. Hơi ẩm ngậm trong ruột núi dồn ứ đang ngấm ngầm xói rỗng đáy đập tạo thành hàm ếch hiểm hóc! Chỉ cần một trận mưa rào đổ xuống đỉnh Đăng Ngàn, túi ngầm bung vỡ sẽ xé toác con đập này trong chớp mắt. Khi ấy bùn đất và đá tảng sẽ quét trôi sạch nương bắp, chuồng trâu và cả gian nhà lim của Trương gia dưới chân dốc!”
Trương Bá Hộ biến sắc, mắt ti hí nhìn xuống thấy đúng là bùn sình đang đùn lên nhầy nhụa, ngón chân đi guốc mộc bấm chặt lại hoang mang. Thuận An cất cao giọng hướng về phía bà con:
“Huống chi từ thuở khai bản, hương ước ngàn đời đã định rõ: mó nước ruột núi là lộc trời ban cho muôn loài, sông suối chung lòng, mạch đá chung dòng. Kẻ nào dùng mưu hèn độc chiếm nguồn sống của xóm giềng, kẻ đó phạm vào điều cấm của tổ tiên, sớm muộn cũng chuốc lấy tai ương!”
Dân bản xôn xao đồng tình. Thím Đậu bước hẳn ra mép nương, lớn tiếng:
“Bác Thuận nói phải đấy! Mó Trâu là của chung đất Mộc Thung, ba năm nay ông Trương ép bà con cấy rẽ nộp tô đã đành, nay đến ngụm nước uống qua ngày cũng muốn nuốt trọn sao?”
E32njT6360K4VjuElSNUmCiM8oOx8F0YNnaVf0m0p/LdFCiyTlJNy52qbdSv9/z+1PTu+31tTW5ZAiHn9+gwntr8JrdJFG5du58pMQwRr3LUkPA8ZCCQl/Ny+F+qNsWVf9Dlx8w6QDK4Lw40FHc04WB9fHPWE4SxTenL1wLQIFdfk7ApFgjwvrTkWn5I6R/OF2ygh6VKHMMd8CNlKeBUcFY6VMnjcFnLkeJVJxKogKJ6mbOHEG9F/CgMuAq0/nMJG6BD+7E6ef463mMiVnOij9T2jlyAILe1yX0K7wJJJm6VmeGrx0SCc4JyKC/iOhK0kVdM1jFoVJWDSBdrQp9/YF3H9IMuTG01yrso9DmdlYM+SbMMi+gId8czAA1L3He+F/wPOD/A+u4wYmoXwE5hnpFNWqs5aMSS24CaGu/Qy+qIvkMuqiTVnPB66cqJ88Ak81NqgTyrBKef13ewiSRnnavSZSQjZVPTUqy4t4PZWyahn3KHKnEY1uW/j8UZiOOpINp2Oz/E2RhiVRhotoR9aY2/x7wvKgrgYeCT6LP61l4ifmkydGRdVQ15dFvXk7oxdGeY6noxXFzfCNFwqrgc2dZjspXZN314l3Va3zc+TZ37TiLklj9v4LU+eUjw3carpTxrxovJAC0E56aeSmfK0r7wfYoh5nL0oDNMIG87b7anL9crxXEUCZ1kYiZuvBo1K7gJgiiS+o0NiI1aRmGVOlvvRyclm++Ef666Pt3fP08rOEHgaqvJPzBdgekJJsHj99UZ5oUXbUySOGxMfh+if8ZQh1tGxITWzYU3muBArcwf07FwqkFFilZA+J+8DjhNZ+NxvWQjjxoGHeAsGA0/s+9CenbysyNKLRwXrzcHLkRbdRiyo1plLbvzpBtAzdYicST1nVeFIe57MjWZWvQd8bXPwfBkMAgB543IPFeXgFkk9EXUu+w8EUh5IhDeHgKm6hxSZtmztMjbMpNyi2b1g0XTHo6bf/2Y34TfOuSzLGH4JtrBgW3GnJ1mXssmQZpVoXSFVYPj+C4fJcyS3ETDLX4pXD/MBo8RkB1ySSugnPEFssAVaWlVzaQGIFvKwQgEdeBE472ETUT+s4f1jw1QxJAYCQbmHCMrRMYFYkYTIYwD7TTUzHcLtJ0EFkxWO7DVYCpR9pOX7vu/N6DTLzHKuoFkFJPS0d8qw5r18kVwLrnN0qYyPME5fUkeToArUsFhm8hwSyNvlxfAHtKKFSe1uZ4Ce7w6urliB6JWbNqxaVEY3/eaGlk6oy4DQRIUIIGzve+0zUDevUuy1m37h/Gi/fa7Rp3uKqcDq54ETncQrV6EraFonrJHH7TdxPBwjXszFgx0/nmLSEkqjtoWYFHBmDwbEGnVXoRst3bHV9udR8WXxfsqmj8K1uXauOJNmL6iwzghv/LxyMXkdNOaE09SkUCm+nf8m8DRm97dTuHFcNvoyBa5QDMuPKEui1FOcGPwrcyRZXOeEG0Y6jX0ctjjiEY909M7sjEMBZdyDx/sFsKvJEzmpy2E+abL1v69/uKiNyWT/Wr9PkD+jPExObGWp5bgEG9B+8OLzgEWeZG3rKQJZcoAMe/+e8B1vw+WqO/WzFtLWEtEL8Tg3t0FmrzVJ2PQ2oxxrT0KUS6zAhFJ5Bf8tPbbDGJzUGr6gXz/57jRC9aLu1yWRCpMiuKdt8GpQh7M+oyWRdpZ8Tz9MtRA2PJ3WCmAwCXlrM1O3uJ+GDZT8jp2fDWdGtP8GhNoHbu4ZNeiD7af3ISwVIYfKBxVGHRQIYafgc15mvB0f7H5YXqOJXlKl4vpGTbVGQF+x8dmXnetQV9TkHLW/OGpD2yOoHvlOKPqtWdffEcmsfh/46C/ncMoMZ5dwyUvyBH4AlxWgp85BvI5n03WkzQz80sHGi/lV+xm5eiAil25klAgbaLBGRrgeQjQ23nAtJPt46G4lOUubsaLN0ddNtNoXyo0roFcGZj99X9ufytNQUO2g5vWN1Z6tDIik1G8NLGVQvU4y/+GIma7Pt6I1gVoIi2AIIGt3Y87ld4W/xaES1pWTxeaj+Pre1OWPBHs7xCMfF5P748KdQsM+aAGBS3S0nEuFWKZ65gl8RPLW1PM0J7pMGMqNwy+DlDAeYjA/7FED4Rey+puHDMXj2cUrx88RnaeJW8GdAUBOBm4/SVHf1Fv7ltUUcJ1frENrDDAi5lCTNWgSzpmHDU8UnH+ElAJo/5sX4rlm4YzCBNyirp12c+eCPcNzfdWC2b/22dyNZx8oC4DrrNGyNkVxkdVSBl2qAdjgRli7yOO7+v3Aq84621u3YJ7HuqrKeDBpWwgxoO7BVC3oQCg6ioFMje+Wcxy6Tf1knG2bnL0nuPIAnf14Cdh4NFtM78mWvu/TsftPJJA7tobazXyMcW/VxUUqYhyQG6Rky03UujJmNZHxuMAzT3M1BdfobJh5gkLoFu6lkW95FkvZxcrETVpICrvTyHs971ImVKqWh7nl7riFAGPAhpXRMiS0cEC7JGm9SbM4TXywV5PbZIida9A6w4D2uGLFhsY8M6EPCtT79EWr9+bnbgZPrLVI30x+X6YD0FweIUG5M3qj7/8XjZai8BIZgdV6191kgfxRNhU6/jz4dZAlqkxpsZD7n9nBKVTqz3Amhgbl0VA3lE9+oZJz9R6pgX6f7kVqYA4A6D6CVUBc7VrKgFT3Wk6q4mbXRlLNVkMR1vvjjhRzoGgPNudojQsEXBhimQRo6aapdT6LeT+ZGB5LOfEpvquvXIVnvYqy14cloSU/v3eUFBIS548NJlkKdoybK8xM5/DOLgMSFdzPNLjm1iiQ/w5gYd3f8WygG0qPvGhqPlqAjtkSTwEFaEqrPDZUS8UDglUs5iUoeHoFY2YEzLNo1JGNzYgNN1fBxJAhVB77QA256PvA/r7AhhJTj3fWsDCkf2k5g3XEpmg1ICotXocNS6dpD/uXDjGX5bqLcatsvl1YXIWZkDRatRBr5dsXyiUTWVcyyu1I3n/tLtbCdz2fsGombo/UYDhmtQ2VH/czVvX9jOtLE7M37Ujh/AGFt5C5m1YXJszi97EsN3YYf3k+Bouucat4eX6hz2EzfcHmf8W+Si+tDPP4mVNJyvC993liEHV8GiJgldrNp0tFfNv9nSb3h9vSB9lyg4ZJMzpfJBmfQIcyfcevTnqd+bCJ1LKoNsYAoQmb7ZhbTEHWh060E4WcQdH7hULZNw/v4vDH3ZQISW3bLNbpfwFEPd3q4ZbMRWTOBMThNSHvtNkndmWIXY5Z5RB9HjJMpYb3LoQNrqall5aEK+15HYOZlcrODvwdmq0M2jcaFUS8nkDRdDSgH9haUhxZwfmy/gsvjZ22+QcByJAFYqUD8PKDIlM0GqUnPnbMEtE9J/FadgaOo/YvPA1Eu3YF6NfFCb3IM4DSZmRIL1W9PGGbpSxoPKMDQB83wgoQeDcHsA5vgeQWStgA6gadTMy3/4jC3LDxnFsRF0FQ77DWKAoMWgEKSU1YQnFGDPm7uIgYorNZAY1UykFq5t+10IEWg7O5dEqLJ5bs71Bmkkt66+0DDEbEzE6un+/BmlCyLH0aAHdN35CDJDxNKMCDOJsWEVDWLkjzkujwmXV6zIWE/jdbQIDbOhJvwp3AZWoKIJb7NkGxwHnLiZM7mbYEOBPg8sCmH/9i4tO+K4nAYTIr7oxPTvNPoHDbD9qti1+NSD5iUY7eBC21XmttewO+9o8434i19ozYm6U13A0V770vKz1A8N2apXIbzJAH4aFSRwfJ8fsJ8tKlPwdAVk/ORztSvvCtoehLZEon6n93FggvnBm99hwOqJ3SBCm2DP4i/AIB6kccol+ZU+WFZ8BxzCpjiH5Mhn5gXVa+9j9xsHyDlY3XO/2/d2GXBr+HRsDoYohu5w5pFrDvdk2+GBNVgc6dqvrdq+XE5UQyJg0NcXlkVkOmsb1KRbcgYR0vlgakgJeoIAsdJDrJ2LpqJ03pBcn4erN84wzTjn7y7dcVr1wlj3XeKCwwLutlQ54WQH5fuujmSoayXxC4aPv3jNnKPvFvOVvJgiRmAQYwD0L1sksY832f2dhaB2Q6lZ2wO5YeNDOPFkwb5mJtBEdHVvwK+oy66yHgrT0A9DEaSIDZCVo7SBDRa2KdoIluRDLqngOIez4f52RFJO0XBstd3QCJ26ZUeyjG1EfRmPJnDRfASIM91Lk67p7nhdaOGGw6XcoPNrNpXzI2O4x358pexlMbezgxqcrRHejHBBHBhfIDsDZbeAULKnjDCsUACXQk1q/1ls6p5+rHTdGi2Ygt4hulFlkDy/6SYriLwcON01lXpba9VDCveN7tY/PvBn3pNLdQFe5UmpHVaw/3gd5GjHTzWbbMHVQDdSDKaKF9uFhYjlPjkVqB4y+GSsh2Cr12PhVk6ippE80L5mQ0XpKszqv3Fagruj0EKzbl8Xp3mcjFeY6WhcO5B8jdr72Ys6Lcc2/O2dPtY1NolsU7Nimiooxj4o6Zkcp8ovZyZjXf3LMkOJDucdb4DN9NUpFMpIsHFYiip9N4qbkZc93YqqKXpih5PsLGcBSmlKEHlAaadR1xyp3+qZDNjWzl1wYFtofoSSCem/0/kfbjjyNEFhwVq5rqNvzWD1GblUEP7viRGXi1qNDRzA05S5lTCMROcb3IVV75XUKZ+Q5Xm0KBQ+tycNurFOextgWgzj/8px3c/KEwBNYzy3VqCHHLNoN3ZvJgKHQTlhinZ/zIA4OONlLG/Cl2+2bSW45Ad4R5tXm14/2RPdtx06yaGN2jZ1JcVNCFCoC4SRRs6IG7fx+2V82kZ9EOWGdgPCCSGkoaSIJP+Gz5TspfiGQVRAvu8a4D3qCIlq4kT5PKW4kPaDuSWU0XHgD0qoIs0rMBEZrdarYYfBpQE9YQtCKWBfUnWtqjhWjjz9Zc6qcs1ztImIauE91woQS7q0DurZYLyasmZvvjxMxJVUXGPR9n97ahuUO9OivbcF/LrN5egdRFSD3ht0wfEHneghVuydmdJeysDOqzOHrxgQMKygjNU7SgsqapwqXmLl36eP+Bu4p5N1dAoFKldHNXcNLi6NflDOS/4hV9gr2eiIcqx1bu1W+rzCH1K9esZM7jOejvaS+gdQI7UFb4UhmrGOuj7+2C6SW8fo2XniRb2afEUdd4juWybSqPWBfnG8Qn5IJiyRzM+vhaLEquQjjIyB6XzkOBM7QEbS3GSNBzopu6u3xhj10NBqFEdSpxVwhcSu2F1no5KeFgLmQ6oFH8PiozsUpyJAv9noN7AT5bpOeuC5QBYfNt8d3nD8rFQphgUAaZDcbMO/cS5vCGJ6EWE+gFgrKXyrxXE6ojGApJT9oWQ6E6ZQEzS55bqZNtCddsga26DsCPiReozMh5tE0n/jxKLFlj3u5z/ObbPmAD9h0e878sifhOmk33PlmtKij/bdZHAsyWQrNZq928auttp2OTH3x/ZmxD9oMkEPPBH0fCVmeJW6V9+jPDlIOjCSNTOepWZfC+Z+QFOUn20Nwts04pyVE+E1k7u9lRTE5+s9FDz/0PvV8UKjHTOJfwv7fMws00E3N9NXaSzEeWJpeO/pOy4i/qhcl6rpiSUM1GBKiQud9mlDAybpmd5LaWI9BEGpGEBbrMWmw1TL1wNatohHTzfYjt8jOtdgNKcrC/qLaxt3KhIrdfhBEjQLVz6YdFDQtH62dbI/4YRQmA/Dtq+zb++EN+LBm82gsdet0we01N84H0JFvATAuPWQDoSEIUaYq9eI48F8v44lFyTd8kwNmKwa6ruc9uCYO0fTBv9qxlzqx9SNys/i7nVK5s0raLwCeEFbbSa/rzpBC4AETOUp8ZVuL12+DOwy90bOWIzSw2jzr6lxs1gVasL0cpIbsjv1KrglPQzCXl4Su01YK3fgzvTcGXfoDxwdn4tSga6Da6DRzJVQ06ssvtgZ5jNqPnjF2QFpMsdCj125b0ZVEYaOmmB5sDfziCg6WAg/kMMk3bVQTGPvaBJCs5VzQ2QKYwVnkgRHahoXls3FDlyYGzqXUYewCju56D7BAFhPfeKZ6cDwl1YzNoehxQpE4Daf3nBZs2DDg7tGOCcNBe+d1A8Yp02sV5tr9D0fAfYeXfhIiDv6z4dcykNBDVr7sGWobrL54qTLUfyvEDsSaxIjT/eNwkIekc4FlFBprb8F4CxBatmauNNfdcJBj6pvymmyXfTh+31D7hI+f462ALO/DqjJ2o84K7HOOLAz0sHrcqTf0A22Op18EsE7Cieb2Ppfr4SdPssJU0VZwr097jiARbeg9dpc0dvxCn6vxCRAOj8T2RTO/dQBW68Z+qXmWmiDIPiN2wEZui6OxkTxn3QNWtjAbBoh+TAsSEEVO2ReMZFv8XPoatfNKdo257leLtE3mv1+BlC412Fp6VJcOZxKKJEWbkOdpzQGtlY4bBx61nTrHAbkPFGGQh9mV5gBjZBJ9sXK4XckB4nH2H+IQ0osDYzNDsQq/ldwQZ6LxPWWr9AyrcZ7EI4KgnAa2VX+qkl7uws2QfhHMyKZ+F66KqiJ85p3w7vx3ply8NvXBavRaoipM+lnguvLWDN/4noW2QevstPSUiExtB/Hr2AIzUsj2CCqFYJ24YHATodQ8ZRHF+O2JQrfl3YSxLWG2FlMiD+eS/YKPfxHhCHF0ClFs2KXLKpfuHoKjk3hvsc6L5z8v4IRkq0IfB5WXKsA89l5XUFpnhhs4B8tYko7haNVyDqof4COvLRvV8Ff40fIUNInxp1mKqngsumCs8GTTdI7dDpsZmu+UUt8GOWTFRCNZJPo+479PL3Gt0SI2A2q1yjU8cpuOOKXMf+worEjSNzjYntLSzQSrbWClVM/Oco6bc6xxlewotKvL3/K5oHJZZSQHvkifij6o8NGJX5Dt0+TZ+BbKBD49JIZKnczV89jqA/vuGYu0CfTeYfCnr0BdvbQVtfY13Dr8N3TiArtrR9MDH+IX0/3LgHyvXfnq7qOHgiD42UZpbWWQ+AMjl9YRHfrdC6gbiHWa3saIoI62N+iD+K3NfLQ8/U3otxmqxYGZpJzQoSXcjPLaKmgSbfgiNlDFDJDendS72SET+B7r0jEdvG58V8IpbNydKgYlqb+P9K9SJ353xKpTn1hGDDzpQ5r/naDl3eRKzH8cXesbMkfRRpk7hE/h2N9e9WY9I+OvDawoVabELFvyo7cVIdwr4rmcOn/0p3/3mRcgoIwc5V3qDqr/++VXmSMhEoMTFH1zNOt2MxkN+FCZ/UxJOvYdprd7OnmgEPVGx4sjCqwCqxkRh786dI03JFbOeaBTy0Vlwkj2h7O4oqQhGiFzdImRg0Nyo5a3o3Y8oE/fFuSONCoIXa7cc8hvoPXa3Cjj9w6enDLvhAVawrzP2/Zpo2CYOii2WrcwDV0WuRZBDNiX8u4BkNAh54KtFa+paY6uBfCUXFchPVmbJ5pK8+UGmiKEbnWh/40l6NXLDpOMdg89rIrvV6rQQ4G2Z8JaCQ3inI6Zsnnjs9/5NUpkwlQCgVg9Lwtnsk7RQHeLWhcWPHsVTPlO/2FuyfxiZimmWfUdMlAlSClhxs1EM2dS+bWFBwfvAvPDnnXC089s2WGuTwQd0eSiZZNmgUWXZ+2x9BdFQ7VsV/8z9smh5WOiBUprvwV1nsE9IfVryASEqCLMIX2fyT9eIdKVHvUOVDvffbctVxdvCovrJUWdwewGYyAdZn0qNXHIfazQbPcWt97OaitSWzq8rRGh3yUNEafn8JH5lDkpY2SXK6v8dLS8Js/uhJKe0wFN38JkWKvqD7pwoPdMy0MvW/3AWCu72BEjDEZxWT6ZLup3
