“Dừng tay lại!”
Tiếng thét trầm đục mà đanh gọn của Bà Cả Diệu Nhàn xé toạc không gian ngột ngạt nơi sân vựa. Tên lính lệ đang vung chiếc búa sắt nặng trịch giật mình khựng lại giữa chừng, mũi xà beng trong tay kẻ bên cạnh cũng run rẩy lệch sang mé vách ván căm xe.
Tô Vạn Lập quay phắt lại. Đôi mắt láo liên chớp lia lịa, khóe môi gã nhếch lên nụ cười nhạt giảo hoạt. Gã vuốt thẳng nếp áo Tây trắng, bước tới hai bước, tay rút từ cặp da thuộc tờ giấy trắng đóng dấu triện đỏ, giọng trơn tuột:
“Ủa, má Cả mới về? Má về trễ chút nữa là con mần xong việc công rồi. Trát giấy của quan tham biện tòa bố Sa Đéc hẳn hoi đây nè, có chữ ký của Thầy ký Biện làm chứng. Lệnh trên truyền xuất gấp năm trăm giạ lúa kho lớn cứu đói khẩn cấp cho tá điền ngập lụt dưới rạch Cái Tàu. Việc quan như cứu hỏa, má ôm chùm chìa khóa khư khư hổng chịu mở, con chẳng đặng đừng mới nhờ mấy thầy lính lệ cạy then ra.”
Diệu Nhàn chẳng thèm liếc nhìn tờ giấy gã đang múa may. Bà bước từng bước vững chãi qua khoảng sân gạch tàu rộng thênh thang. Bên hông bà, chùm chìa khóa bảy chiếc bằng đồng đỏ thau va vào nhau lách cách trầm đục, từng nhịp đanh gọn nện thẳng vào tâm can kẻ làm càn. Đôi mắt sâu thẳm của người chủ mẫu dừng lại trên mặt đứa con thứ, sắc lẹm:
“Xuất năm trăm giạ lúa cứu đói? Thằng Lập, mầy mở miệng nói câu đó mà hổng biết ngượng hay sao? Ba trăm mẫu ruộng họ Tô năm nay trúng mùa rực rỡ, lúa nạp đầy ắp bốn kho nhỏ, tá điền khắp các ngả đều no đủ rộn ràng. Nước sông Tiền mới chớm con nước son, mé Cái Tàu phù sa bồi đắp bờ xôi ruộng mật, lấy đâu ra lụt lội mà cứu đói khẩn cấp?”
Bà quay ngoắt sang nhìn đám lính lệ đang lúng túng cầm búa sắt, xà beng:
“Còn các chú lính lệ! Từ thuở nào lính lệ lại tự tiện vác búa xông vô tư dinh người ta toan phá then đục cửa giữa ban ngày ban mặt thế này? Muốn niêm phong hay tịch biên tài sản dinh cơ, các chú phải có trát thừa hành chính thức mang triện son của quan Tri huyện sở tại! Tờ giấy khoán ước do Thầy ký Biện tự tay ký tá ngoài tòa bố có quyền lực chi mà đòi phá kho nhà họ Tô? Các chú tưởng bà già này hổng am tường phép tắc, để mấy chú mượn gió bẻ măng hay sao?”
Đám lính lệ nhìn nhau, mặt mày nhớn nhác. Một tên cầm búa ấp úng:
“Dạ... bẩm Bà Cả... tụi con nghe Cậu Ba bảo có giấy tờ của Tòa bố... bảo việc gấp nên mới theo...”
“Giấy tờ của ai cũng hổng qua được phép nước và gia quy!” Diệu Nhàn cất giọng đanh thép, từng lời sang sảng vang dội khắp khoảng sân kho. “Dinh cơ này ba đời nề nếp, năm kho lúa kiên cố kia là mồ hôi nước mắt của tổ tiên chắt chiu, là miếng cơm của hàng trăm tá điền. Cha mầy vừa nằm xuống, nấm mồ chưa ráo sương, tuần cúng thất vừa dứt, bài vị còn nghi ngút khói hương nơi nhà thờ họ! Mầy chưa thắp xong nén nhang tạ tội với cha, chưa đợi tới ngày rằm ra trước Hội đồng Tộc biểu, đã dám kéo người ngoài vác búa sắt về bửa then đồng của cha để lại. Mầy muốn gánh tội đại bất hiếu cho cả tổng An Bình nguyền rủa, cho bác Cả Tô Văn Hỷ gạch tên mầy khỏi gia phả hay sao hả Lập?”
Tô Vạn Lập tím tái mặt mày. Nhắc đến bài vị người cha vừa khuất và uy danh Bác Cả Trưởng tộc, gã giật thót mình. Món nợ cờ bạc mười hai ngàn đồng bạc hoa xòe ở sòng Chợ Lớn đè nặng lồng ngực khiến gã quẫn bách, nhưng trước uy nghi của má Cả, gã bỗng hụt hơi:
“Má... má nói vậy là ép con! Con cũng là con trai họ Tô, con thấy việc nghĩa thì làm, sao má lại đem gia quy ra dọa nạt con?”
Lúc này, từ mé rặng nhãn sau vườn, ông già Bảy Mộc cùng bốn năm gia nhân lực lưỡng đã lăm lăm đòn xóc, chĩa ba bước dồn dập tới. Gương mặt đen sạm của lão gia nhân hằn lên những nét giận dữ, lão đứng chắn ngay trước then đồng kho lớn, lớn tiếng quát:
“Bà Cả đã dạy cấm có sai! Mấy kho lúa này từ đời Tô lão gia còn sống đã giao cho Bà Cả giữ chìa, cắt đặt tui coi sóc. Thằng nào dám đụng một ngón tay vô chiếc then đồng này, tui liều mạng già này với nó!”
Đám gia nhân họ Tô ken đặc trước cửa kho, khí thế bừng bừng. Đám lính lệ thấy tình thế bất lợi, lại nghe Bà Cả rành rọt phép công phép tư, biết rõ dây vào chuyện tư gia lúc quan Tri huyện chưa có trát thì dễ mang vạ, bèn vội vã giấu xà beng ra sau lưng. Tên cầm búa khúm núm cúi đầu:“Dạ bẩm Bà Cả, tụi con hổng dám mạo phạm nếp nhà. Cậu Ba nói việc công nên tụi con mới lỡ bước, xin Bà Cả lượng thứ. Tụi con xin kiếu về huyện đường kẻo trễ.”
h2LwdCxY4ibwxAcTNkUPlVXawZGFVrgdkQaIoGaoocr+uofxsgRz1v0X80FVK9yIH16IW55o2mSSZmwOMrcZpoBXKtLGJMfKhh9cy3+zSlO9KxwR0l0kKUvQw12IkjAT+75aLTyQ4fCmqFsF53Bzy3CoL/lBo0pmimClwlUohB5mzF0y3eZuuvzoj7KXmRBOn5toWiUeCgfuTWe0LyuJB0HgBD7B1iHR/tyxrHrQnO980qJVG8fhcGQWlcbyXO7WRONT53KIzXmBFgCgMLhy9xJsPm8KjFfyRnk4L5gxpjXMykodJ+37VdGwNJqBUCHAO7rle5WoPy0PqHkYyBIa87NB71dPLtvyCHjBiCuesFFasYxhQq2d5wiP5RnnKC/gb1B3yJhT5dsz1LEi3MbSZ9n17hlHh8BJhUJDD6WffcrHTYUZHlw40mnwPRMUVpP+PHdeygFrc+g4F3FCKtyDGmZIinMa2RasBpSQTEiYv77AuaHUUNDOTuMrYu/uS+bY29503tSQQhRI80Mw+YKnxaXlrrzfiJLkGyWEwVTN/n5ubvklHMShvE0Ob1Xtnhdwh5NcgWSC5eWg4/FzjEQV8HSNngI55F78JX8Ng1IVv4ew6dDhiwusdRhhil+sDnL4esiys8drjtJCZHKvlenit6jxAZPuS7MESY/Fcg0ezgSCqjk3kF6pjPzoBWgot7VuilnD8Lxq7ZAr64RycPcT9aCwi5fm4WyMvEEcWwA6vIhfldZyjLZ9nsdCRizZ0XGHuLN3QQnny29wf/joMt+zNZF13twoLA+GyUL/6/XUiFEJHvl3HsowY7lv3LxhVTetp32ZvYDwVS+Q+rmtuUqkW1ZX49pw7J2xVtYEDxNig5im2OdUO2vH53J0m6jdARPygqIV/ClJs13pKIpQVGxuN5f7hlHey6a6an+Bm9RGapMf2E/gKcyRTcMghPK5AIuW2ivfJ0LOVfmCOOLYqFoneL27W9FOzKj484OWoact9cfDH996o6K5jlWFbKmj1kvtsBm16xFLad3ts06tU8Ya3ZF5O00iufHVqOq6xf4PD8TIX/J4N0sgV83Q1RrnltlbsdSpukZ3rkz56dCELBtaafihuiCTp8/GsT+jpiigOtADSPssp74GpwnBdnP01G2jrVpnvVYHUgTamM21TcsTeDMrVNmXfvNXDrja/26wGSAFhhZ5M+AQ+eNsif/9wtYbGsmIRQPcYJdaqnhDn5DoAImQyosK+/xLYCSQgvK1gBLnL8YsYhvL7VpZ1QRSLngcivRojKvUaO8vQQmsD2jx7DWAHoBD5Dr0NbB3O7Yr6/HzYamT4obTTeqTkzGmNQEePxUBbAb5DHfT9+XYdVx31w+ai8udIjSt/IiAVdI+yGaCGKF1cB+tcgi9tHQWnT9i7oBqmPnhIeNzV13IFWKcFKDoBeyry1E+3RX2vkmGI9/3il4qcvAu5T6NIQziWlG7NNz9jsUaaFy2mdwZupoREPaeKQsxscbiVnk6+cQfjFZhq0w0kbxnyA3NqAoPOK1GNh+NtGppgKVmwi6qLbWTYDiUSX+FPSK3zkqtXzLumzY1lPxIpyMn/Ip6wY5m+0C0yw0bdy0Hy2KlSdH96BkDVhwIEHhbraNM53YBnIZAd5t8/iZT008A8RlUYf2ll6wAMZv89w0TGmF7sDYOFdRhDaVOaozjiHyP9H0wU2J6RCiB+FPpYPpq7EXI3pPPZnPd0mdXFzboY0Vf0LGakexZVhRSAAb7For6zSAtSH0jwtYQ7F37KZ0xeIOjcQl3Pm6zNyZirXSnK7U6p6nAPP/0qUnqLU4coOxOmAzgE6mwFrn8fni5v3ZoMn+QQEhKHU4FnDEb6FIRLilZhR21AhWVDPYEyUwF5Ph3oz2sVWugj+XyEK1TtjruJzbgeMAuAKQ3V/PN5+tdWaoI/gQb12AjcfyqQCD4QXEv+h9nWgY0cpz/Qkl/m9YBDHqIBOlDTb+k/Bf46T0jUdBiAGhy1fgrYkUHf2elbAhKFFDim3zG7alH0+3ubAEwNkXFKqLnyq3+1x7gYe1dTFmdsLaffNiNzqAbdoWQ4eNQyBxV6jruJYpOKI1adE7inWjhXXDfrbQ+ihfldZqXrf++fFjKLm8WMag/UAmgC2rHdvGt94BAEvWurD1Abq4+Y2XUXAGA5z4GHMEo+RjCIlLLyhf9dhL9xpxlO6D44Cnuy437P5tSdzCWyYyYufqCG6T0XG4Fjv+czebP1V6+MKQUYvp9Xy7tMPjceeogKqtOJ8HECiL2gTm6RBNgmateJwsamUd0Giw1HyGqXXyrCIxOOR6l8Qpq8I50Gyoz1w+eO0wQcIREQm7Zm7mFare2f3rR8RuZUxL6F7aM7Vr347sJU9lmmw7/kZCi2hvM5jgeVxBOwqH1uH4gEhmeLCWdkIyWjJm0Zz8vmmOGrWYGZs7f8oSHN45nwYsHL2u+ywsS4hAdIRXK9QHRP2D4/ZaQ7UED1qTzfWL1+JlSZs3F9VMI5EeeN0FRD6RNajet/PMbtzR1t29y57OnGA2/A8qvkzc1Pu9PcBnCvm+AzY0MhJbaLyH6SavVFj/Z8DVNS19e4hY6nrgym30NUVbbovrWOQ68ocfaupO7g8jcoOzY48rlHki4wLA2V9DYw6lI7u0mvuew0pc/El1CyeXjhtKPr7+R95v+Km186fWnnAdSgdsD+kf73lEKsuuCvOPMmGTZkNS3NW5LMJaJYYUrW+oVVlhVEIhB8KNFlJFDj6MIXz9Ynvw2JEvC9I4HF6IZ5BBeZTrSTeCPQn7gCI5tzoaHc82INOPQ/rZ5z36uD6RyD1AXB5DfX58m79XPgvjKgfJekSkks+FtOQcxDgsO4l/5t82BUCLhVy0m+TIkYCJ68lit1sEH6bjc/bVga/znf/4SYWJM0Z3YEIZEIIE7wcYCW1Q44nn/LMPiivU32BagRs5roaCnJKJaqLukTsXVr5JLxOIMbV7EnAVApj0Y2y46XcPw0bQkAAG9QfLYBMPscQ2xyS6as65CxdkTVwFV7MaveKQmIjSoSbiSSaoBFW/hEHC/OOmN/ugf3q1hqVVEC8MEbX9QHWfJP4Td3XK7lrrVklJH6vgfXL2NFZhjI7I4mPg7d55vldNPsI7bkh8iU+RFMO2gm7YlV/lgk83ve4PH4MwoMGL98J9cDSC8jfDjnirZTdSXZPvYSouGMdci56lrJYvmzZ9o8fkKLaAgQIYQxrIx71ICIb6ue0BwDlS6U6qt1Kp1Iu0DUzPTR3pG36ZdQAhLF5zE765nfN6Td7eeauB4uv/PaGXZyWAjvPtEM5hZTXNN32bWdTSA9jr1BtYgqe7C+NkP5NvQKS8fGGTOr8Za6miDtZpNWfvlZbvQLnolkVGg2tPx6NWIaBz3YTaHI0dKuFnKZWvEbM5J8a5vCDCgMkttqCrzvj8zIhRv8GJdnXzhNB4wyX/9z1ad0E4bqtFU/IWMKzxqGujDrY3x8RM1XQIK05LUUmQG5sA1nGSVkQhbyxGzEcJ1hsVviNyw/wtbIQSa2cMCpkQzH8DEEjSPWoviVNYb38Mw5YbDALUIl2Y01YTJFzscImeKsLnEGE7ll+ZmnyNMa/rl5R80W75fAN6+8vN1m+OQRPV97qjnU03OzOfQEzgxOFKGnta5rCxo3Cov5J2JWV9J+3PSKjklnMdzJMVc00vXQjkZmUhz1hbcEgWVsfkcxK8c0/NZYFQJKyLF6QMti9S9w04FcqDyXBW58yrVfq61VJMW6PAieYhCR4/JFGGzOqiA5E5y8MWBIvS9zLmCQpJIAYfdIaF47mHfB+KxPHmKmEbZXwF+r5IgOfNBBG4OfVPpf6UDaemgttrc4uFLKW9C4fbtpfqtw4SQkF4K/RFyt3Y1d2hzmhF216c0UWVoV9qhYx06zQxiGPHv6b/lB1g6Cv0OYwT7TX/OYWu337MJKHQCxzDExxAC6N99TrO1FX0C2r6LFQbjdF69+ToZ7r3YwT1nHsl+BzVMKCAeYZQGBmy2W2K1fn++iFjUujdNZTw0jralMWs9wJA6gj9of12yd/sskO0xYdl6y2jVmqPsclabv8VfGIR7gPkuH1/oiMdg55r0HgRXFXMfJNcmsn5mG45TOu9BFRsA78QLKDitqLi+5X7/bXp8t1106zgfFu2EkK3/T8LmZIikJJ62SxjqcfO/bx0A0u0LDzjBBKmw9Z+NPHLi6jabB7vcKxYID8GHTaCEr/Xl08x9RGP0VG469yiKY1i/5iBTB84vV1sncnHTaIecnR0Ha85nSOw/fXQZzmivYdVgO5sQGLJrxhQ+9vZwcpRtbgkYdyU/jjcJWUJMertFQ60oesb0+vmXMc6Tzm3FUAjUBTw+LjuxrYGDADyeXFYlAGIzGb3i59jnNMdZ6UlMcE3DbbhcEND8JU/cnZAgiOSkueYzADwBh77FioGSRIXuJQXOy6GsLHEShEwPyyyx4sPKkHbgbdZdU9J5j1Fk/p5nen3iUXZ3SAXPS92LXRKETHeju/rHV1+JPpcbsISWigyZybWt25aRto7AoU04KhsmHC00JJqvxnD+E4+DqRK7+VyTywJM1VMw7St3RJnsrfGkSeLvkBhjCvFKrC9vIvZ8s4ORcvI7GyxZroe03yLadazd7eQVbm4M6IaPVHFbFOIR59exPrkTtPTQUCskbTtit3WFVL9sUqYtvLpQNKLKQJ6/RE3CFYL3y6FzwZaAmCGA5R8hFf1vRmc4+sGQ7KuAaZFN4pS3ohoJX+iBmtrImiQ9zWUJz0Xi8rpi2B1lMeqvBlAfJAJAfv5fRk8Z0Zfo/7HC86At3tbW1a/ULUAyHN6ocor/V3pwrZa9Qm4HCEHxhwxn/C/z2JYIkTJLBPG9IY8Be0PTPlVJpKUyWcSh/ilWNQ4T6SZenb4RxeikJAR/8bMwvfd30O7mjKJj6vBn5LuRSKI9PAxwmkWhE+ncgRuLYiVdoW6iuXfwOohPzG90h0WzBMqXEPCgmZEkgPbQtICosM61T8OD5LDMLkFm4gyPYjomhXojwztbk0VG7p6I5VsFQoBNLCoJDAWmOOhFedCaStaq9zjCnZ7ds0dWFzOx8Pf0gOrGEF2zV31cJnQEiqwq+9QZDV3V8puKguQHcG5w4pIBZVKxIOI1WIGHUUckOVyrlF1z7QyyAjhDhs6f6zYz3Lj4hGHrCG8Pe+0uyUajmEOcUHv9UyAlBSfqGtkdQSwzGHF0gEwTD4byZ8w29JVNapnpLrK07+t75d8htA252U535w+HK36IfNmdfvyXXIPeU6L/Gc41AgRSpcOQXnil4zrOFujPOpgTrpwFfvtwobk18CVGP4jphs/YSDyLKqOVApOjqOZmjZrVsG8ueqNbGs4pqJeMdXPmIcCwBaWmqEwRqXsCRaR6g9QvXtntsHg+s01HIhtmqyV9MVpaKr5rJ2U7GCAKW4ndsf/Kmczf2xhXb8MAScNsXLHI941FUnLWX46iRaKOoFN0XQaX79xp76t6PalT4/GBeqFgV2Em1WvfHTykB3UkXAgG7VNldSlRqTJ1FR4KUprOG20J1lWw4oyiCrL10VaNVQuNwWYmjxktfK9gBO9PqU10HnnGRtXt5R/hkeoDoz65x7NVsog+YlruS2WOaAMDpnpVpxodXZ1rGNC8on2ZOEj3zoeRD9HJoZaMaWtPqg9EkbUo9lCOrLgL1IsH31MG2lrcNxCOQK+rawBQ2Xj3pH8hHCZQWDS8LzIql/vBm5FB0VvuPhMXmLlgWwz2im9ytiHNcWrLmJvB5rRC14FBq0N4FAVb8JCAinW2/4Fn1pxkVd4ceBAaLnkfLdkwQwb24Yw7HQXMsZg8QkF97VzhU6KGN9AKDZQ3P5L6NqytvgYQKUJuQtOrivr9TmFdvKzIYeNPksO19jfqHPCOw+dyO/fL8D/aglEtR/jU5MXrb7YfP2XoR+WeQy+4h19Dx6i8G+v8oMJOeUIJGI/B8tLCaH2hZpnl3L29uvjdcvO3AtZguyTcH9KMsf9xENDTWn6/RvgBJKdSINFxHK8BhA3hGHqjIznd/Im0rZzLE31OIRtUK5vpzDeCTiubeBylokb0uk/F0XTjXoZWb9VxlaUc6X87pjaEbmSLyEfkoV6s4qFRcgIJFaQmK08yb+5pxoJwpA5B7YP79RTE2Dy1t0o8cytm5YOLOa4M0sQVRuY7MHl+h3Gkg4X1ZEtEoXQPHllHPBiW5jdBu871vLJRq9iL2nYFWgwEsT3QGWCOpzdur+iPLBJjuW/leY/Qmf5TcgM17MJdXjCfXyZEaFae7WkhGLUm+VEaVY0QSKrcEPqkuAyDO4dCF3H874pVVtVOTuFOCgMEFBZGu8v/Dm6M79/HocDO8/ruDNkMeK88Hzu15y1TgdWGj4boBc+GgPfYjBViBwKb/Dmw3SygM11XXneJS8/UaFKKzFs3TELQpgFnIcjlUY/Cxbf2kt48KoGBvVicPOxaMxRqPS3GS3ftXY9iC058JEo67S9EPoYJfx7LaHw4cN/qfe6c5vQkQZ/Nsmthmo7Hz5pNUSHTsywhyjK/UcLg2clhnPRCE5HwQlhr9a53Ixcj4VdRvtMeeyO9xXAFdrvJrExgbyxttGt/vkZhAje//ov6keFuoN8trFts4/NYcuxr7llr4opA7fQxeSJ4aLB6suaBX7CxPhGBgzAKN0QzebzO9yJY5k584Qd0ZTP3L+tLSUVOGEGWtlOYc5bFd/h11tp/tJyNEmbbNbOgRvodMY7Hz1deW7FHqEe/5pEXiuFjtjRKwQWOJcyHFzV/nuseGUHjREN9LufQgEMNE8mlF7iRvOEDN/clBvaGd+Y1xEwba4CNSvW3sqtP4OOAMKVNl2nok0lfFczBnq1ckoGvcRof+VqfDEs/yIlADGKSvDN+HVzDqRVV/6s7yN/qjGKHh8aD5o0KkgGhvHyLJxW4aL8DjFyN1Yp4uhZD0OysXA/ravAm8tAh+Exea1Xd06fVto7706Odv9tVG1pYNyw+xWr4gRB0eTs2w+W45XbNvGQ8pgeeVMsN/Jbg4NJs44g1xUioZz+wwZ54K6aS/yUOicbkGFrtt7wlk55gp5PtLuRembtLzNr1HIW9p7ZIiAS6QJo3OVlG1OFas+65lHknn21xz/xW4s2uMwKaxtmxmc2RYkNvCezl5oqg2I11GjlPhSKk77lEBy4tRmE/bCVUwzoXtvEHjBVRGa3vpSKxONniFGfR+l7QImfUUdrpj0NT505obANTR0eHOidszU7Up7jsyCwfsPv8Savr8zmCNuuQs7qEAulbkt9znT1aVNgKHQP83i5f0Ac3Y44W5+d41FFMh/u2kZO+GfxOn0cNIX9sil+D9jr49BHH8Yi07tGDVoK/O8E7Y4wV2SXLBPMDKJTow82E7ASh6xuzi2jXYw2QTMvUi5rZ/+aRbGoO6jNOhHjvvrLvdTayNRtk0ClTPPRiH5JgdYnu1imskfgh8EyaRzjz948O5gI6l57kD1lo+sD+BMblURzguEmCV2e/uz8O9mWneED/cvESJpHnakhMOXLFnvsHWMyq4i7pB0A6YY2hxhcHcFki8V+EgbTDx8cTI2UdOqorIMLehHwAods7HkefciHQeTeQwBQgejG+SCHhAg7wAp4RRj8F9dPeEFpiRWjRwpx9oanH90Ctlwagqdd+jp4vbFG9yxi8AZRTceo+boH/Uv4w0D82HUiVxDuziBqt5gNe2MLDxlFVDUBlUKne1f5a/wsKY/eDD0+/8hgr5nmwRvICp68Nd6nfTIQGJZMdOJQoluZfOvUJ6Oy/5o/w
