Mỗi bước chân giẫm lên nền đất nện mấp mô dẫn vào sân nhà dường như nặng tựa ngàn cân. Cụ Viên Đình Bách hai tay nâng chiếc đĩa gốm men lam ép sát trước ngực, cảm nhận rõ từng nhịp đập thổn thức, dồn dập nơi lồng ngực già nua. Gió sớm từ mé rạch sông Tiền thổi qua rào dâm bụt trổ bông đỏ thắm, cuốn theo làn hương phù sa ngai ngái quen thuộc, làm bay bay chòm râu bạc như cước của người thợ già.
Cách cụ chỉ chừng dăm bước chân, nơi thềm hiên lợp lá dừa nước đơn sơ, bà Mộc vẫn đứng chết lặng. Bàn tay gầy guộc tì chặt vào thân cột gỗ mun đã mòn vẹt vì năm tháng, đôi mắt mờ đục đăm đắm nhìn trừng trừng vào vật phẩm cụ nâng trên tay. Dáng hình còng gập, nhỏ thó của người vợ tào khang trong manh áo bà ba nâu bạc màu khẽ lay động theo từng nhịp thở thảng thốt.
Khoảng cách nửa thế kỷ lưu lạc, đắng cay ngỡ chừng xa xôi vạn dặm, giờ đây thu lại chỉ còn gang tấc bên thềm đất. Cụ Bách dừng chân dưới bậc hiên. Bắt gặp ánh mắt vừa tủi hờn vừa đau đáu của vợ, đầu gối cụ bỗng mềm nhũn.
Không một lời ngập ngừng phân trần, tấm thân tàn bảy mươi tám tuổi từ từ quỳ sụp xuống mặt đất nện buốt lạnh. Cụ nâng chiếc đĩa gốm bằng cả hai tay ngang tầm trán, hướng về phía người đàn bà cả một đời vì mình mà chịu muôn vàn oan khuất. Đường chỉ men lam óng ánh chạy ngang thân đĩa bắt lấy ánh nắng sớm mai, lấp lánh như giọt sương đọng trên ngọn cỏ, nối liền hai nửa thân chim liền cánh uyển chuyển, kiêu hãnh.
— Bà Mộc ơi… tôi có tội với bà… — Giọng cụ Bách khàn đặc, run rẩy nấc nghẹn giữa không gian vắng lặng. Từng lời nói rút ruột rút gan, nặng trĩu bao nỗi ăn năn dồn nén suốt năm mươi năm ròng. — Cơn giận hồ đồ, nông nổi năm Canh Thìn 1880 đã xé nát duyên lành, đày đọa mẹ con bà trôi dạt nơi sông nước xứ người… Nửa thế kỷ qua, không một đêm nào tôi nhắm mắt mà không đau đớn như có dao cứa trong lòng. Tôi mang chiếc đĩa sính lễ năm xưa về đây, chỉ dám xin bà rủ chút lòng thương cho kẻ già này một lời tạ tội…
Bà Mộc đứng sững trên thềm hiên, ngực áo phập phồng kịch liệt. Ánh mắt bà từ chiếc đĩa gốm chầm chậm dời xuống thân hình gầy trơ xương đang phủ phục dưới chân mình. Kia là mái đầu bạc trắng phong trần, vạt áo nâu tơi tả lấm lem bụi than tro trấu, và mười đầu ngón tay nứt toác, thâm tím rướm vệt máu khô hòa lẫn sắc men chàm còn hằn sâu nơi kẽ móng. Suốt hai ngày ba đêm qua, người đàn ông này đã đem chút tàn lực cuối đời thiêu đốt cùng củi đước lò cóc, chỉ để hàn lại chiếc đĩa sính lễ ngày vu quy.
Năm mươi năm qua, bà đã cắn răng chịu đựng bao lời cay đắng nơi đất khách, gồng gánh nuôi con bằng những gánh củi, nia bánh dừa khô khốc. Bà từng ngỡ lòng mình đã hóa đá tảng, từng thề sẽ mang mối hận này xuống mồ sâu. Nhưng lúc này đây, nhìn người chồng thuở đầu xanh nay đã gần đất xa trời đang run rẩy dập đầu chuộc lỗi, tảng băng dồn nén bấy lâu bỗng chốc tan vỡ hoàn toàn.
Khóe mắt mờ đục của bà Mộc giật giật, rồi hai dòng lệ nóng hổi bỗng trào ra, tuôn rơi lã chã xuống đôi gò má nhăn nheo hằn sâu vết chân chim sương gió. Bà đưa ống tay áo quẹt ngang mắt, nhưng dòng nước mắt tủi hờn cứ thế trào dâng, không sao ngăn lại được. Tiếng khóc nén chặt nơi cuống họng hóa thành những nhịp nấc nghẹn ngào rung bần bật cả bờ vai gầy guộc.
Bà run rẩy bước xuống một bậc thềm đất, chầm chậm khom lưng cúi người. Đôi bàn tay chai sần, gân guốc run run vươn ra, cẩn trọng chạm nhẹ vào vành men láng mịn của chiếc đĩa. Đầu ngón tay thô ráp của bà miết khẽ dọc theo đường chỉ lam nổi gờ nhè nhẹ. Lớp men cổ truyền vừa nguội lò dường như vẫn còn lưu giữ hơi ấm nồng đượm của than củi sông Tiền và tâm huyết tột cùng của người thợ gốm Lái Thiêu. Đôi cánh chim rẽ lối mây ngàn đã thực sự liền lại, không còn một kẽ hở chia lìa.
Bà Mộc nắm lấy mép đĩa, nhẹ nhàng đỡ lấy sức nặng từ đôi tay đang run bần bật của cụ Bách. Nước mắt lã chã rơi xuống nền men xanh biếc, bà nghẹn ngào cất tiếng gọi run run, chất chứa muôn vàn nỗi niềm:
— Ông nó ơi…! Sao tới giờ già cả, gần đất xa trời rồi… ông mới chịu tìm về đây…!Tiếng "ông nó ơi" thốt lên từ sâu thẳm tâm can người phụ nữ tào khang như xóa sạch mọi vết rạn nứt năm mươi năm dâu bể. Cụ Bách bàng hoàng ngẩng đầu lên, gương mặt nhăn nheo giàn giụa nước mắt. Nhìn đôi mắt hiền từ đã trút bỏ mọi oán hờn của vợ, cụ nghẹn lời, hai bờ vai buông thõng trong niềm xúc động tột cùng. Mối duyên lành thuở tóc xanh ngỡ đã vỡ tan thành tro bụi, nay đã thực sự được đón nhận trở về dưới nếp nhà xưa.
LLUzW7jZ7NkM2w2zXMMOXRvPBsLShbnUy2umv6lh28MKQ/VLF4bsy8mdpc/DvOJeGrbYiIb6ff2DWncPhXKe3jgifx/DkJ2kJBCc+l5MHvBX3CzJ29jCF+xHlefgwBXEbcJiLNllcuQhWlKWKW4Ln/QFIazqOB1Oqt770V3wVVtEC0viMcdybykM+eVvnLokTUyetcysC6pg7OaPH6XBvKYb0BXpMjv9wsh7CjyBM/w4jcogpJLaF/3gR1Li5uaUED2SVplZsvIzfjSqywj0cVzs5ift4l5KOn5ZsBnuUiD1CVe43shPS/fnik6Yl0C3chSZ9CKM/YScgcvv9V/x4gxYFRaJup0DfPwtFfe+SZ/Cj7+pVdIHJ5ILyy4lu5J6zEzsk3ZfqUmuI+EU0jKWbAKY7FxWRsu4OVhbtLqHgwccgopqPVKOw6OU3U504iElzbpW+FgsfPLqqF7JrweLm+NW/bYgKI1Ob+uZ40P0cP+jEoyrSFIoTvL8gpFTryYcmFAbWE3zZM1hSHwwEHPabniy6ZZBQTgobm7iJ3Qk4WL/4SqWlQCDYGn0k0Xp+pxqVPw+ETAskPVsFBlyqhkKxb/scV1TrBumP4FkbGSwrWF4J10dUyEVAgxqJc5itYt4T9eoGUqBBFF1ZJ7gUZ51qep8ZCERLvi5agIPd8VxlWX0sjWrewmiR8o1Q84w0ZKxF25n/jTwTqOFoTzqJ/G5MgV6rbngSLdpQ4OPb+2HNCEcUCxG9WsjzE/GVtB7MHEpuVYbtO6hO8Fw+DcjwoA57ezbcMNNT4uj3flX5vnOlHEyuSrySDg/KHPx4rM9PkEtiRi/MMzc35WNP9G3rUDbHm3tS2mJ6hjTjOSqQhBiN/wNH6nsqOKzMUJxcP8/JmUEwbO8E+ivZ3Rn2cGlW5Oxq6nRH1NxJipgzwAC6xYyjrC2GfkdjF38j9pbKMMa3+H2rDoDYxOVWOrSplp/eAmNKAZMXsYDo2Vojdq3UAc/pABHKMOfWcF4XY9ruT/Kd4bmI1B5YqqwbGA8qACDBu79nsjFuJQsrn44mVa2MNhraxMpzw4kZwR7dxpDCYuH9RyOD+pyC9uT4gS/7tOSSy7xu4KIyvbICNctH4ppBsBgPNczuvWI/EzDSF1uBW0pF0QA+f58Q7fJXJO6DlX9ljw6gSn4v99eIUw4soDHT1OOw3H8Z2xyjtiD8Vi6Cd/fqHUA8X9St+q8CQlESCQUjVfLCczBIHf3HhEsB+qWSXTWNYus8ZjHk+zNj2OwzPWad1sF/Gi0apNpE8lWrQ/eyX0EtAY6cCMP4hc4cEkyr+P8GcCm7iOKUqXgKforQEV9tA+DuYbwGNYkrBmucBmf7E7QW8Pz0qk+e3+2Q8p8HG+NysZyGEvR+N/r09qQSuyvwEwbGHlY+wKQo19hJnvJO34j7yD9QZVs1TBg23kTYCvcIc8avm5t/gxksj3TUGyYN6HxMEgunvmzAD/8M5UB8OV/DlG+Gj95MVlAnsJ0yQuimXlmepJQZdtY7b29WPpZ7F/wAQ9rkPx3i0dKeTo1JbGytpYj+EMl5aq/yy43NN4lINztXUQjHc5fDj8CO8lK10cnip1pNALmKqVDJd9jhNz2lNHRzRUKR4QzQi760Xt3zycY4uQSDbe3LLKRO8JW7iT+7ii3D4gJvZXgmg9MQ48kVOX9BFEOma9Le6yhS9D9Lv35Dk4FIUSTrrWJ1mcCZNPPq6/gqjSDTlA6sU1WxS0u+O6v6xecjJohQ/tqSECpGqqvIknWUWclZpF34WCGoQ+4kIQsUzHDUtSSdUq3wFJxFBbvZlMae4elqlqd6aD5WlxRFB+LA08fJb2VIwa8wioBiHQrOXbzG1PzWaVMMytsPGmsZ5kf9JDQYmYwT61uPBEpu4F/DJ8wmUhvTDdAkSBSGztywI8Bp5B+gimsK9KmlzG4xgNj4UY8notpr6vKls8I1wWrwSQffzZzt636iboLwxE03oN/+GpYnO2xoZ+qsTEa9xzXmIHxO0/fF63qap0johOIR/Q142Mj5D9HqIv7JKfSsHHeYWqOC8SPdwkXZpK5BTI8v5pWbJ88j04hOIBKdullVvsoQF1FGvHEswCPKAhFKGOtLD/z8B/FYPat4ugUB9sUwlvAWiY5UxskcjFhx+2jSaKXAD4fgBmc9PXqtDUWnpxwfmPTeqBC/278HTJKylMMsDIXdnYP5aqSFgo+C7iMP6YfIDL9LXRn7tGBzW4ni+nplqfQFr/BE/FzPEwlST+GKPzjahG6rmBhwlNS46LgJAmNlzEi7m5YMM6zVChd9UF7IunTj8WV4YQ3lApZxlSAXiFw6WCBD3cGBeUvhDFgdG+xkHdjws2e/enb4tk9hbQoksWzoiJsy+wkGePpaRFjGkiEDcn5zd7PwqfQ/tY2RAoB2b2sh87DJM6vUTpdnBUS9nlgTDDeGoCbe/Yj6K5VKu0bXQrnj2KZ21wevncatVXu5SVA6B2VhwvPLDsFJ15+SR1SJrsuqUYtlzlhfdbGb31N0HgfWqJdA1LX0bphJ45d37mTOVB2u7Wk8KmSOdaxKJRUVQ6v1gULuz4Eo7fTK87SqrSCYarmyEWYcIkHPoXzkPjxray8lOxUvw6TUtiAFcdNBtFzLkQ2elMWVt/OxvW/Xv2ppbIcy1gJ8q4TP09SrFr2hU9B1ywEFHtT9hUZQoyoYJLLyR+YyEXLxT7CxxV8LdJrQkRGiq/Trt5RRDmRjCTnogvuy4jgDQS9WrJzLVWfhrQC053ZAXrbBXKSkyNWh6bRFX8b/CZpUrjVProEalbwBIXHTMGCmW3j3NZf0y/pU6SwScO/8x9NAW68AB6gEjlpNR46ZAdIAxseM5G3As1L3H86XwyeZtk6l/fOvt7ywanSGNcfUZgAEdXTWiMFhnZgpGZ8pKFktpDfoDwO/lec66VsYdwKK7FOJZw3JLgjIbl/1vDcjzagQGTATWMEjeDoWSyBdeW8Q7we0U7SzQsFqxkHqRWVHbXCBbE156XfcUTngitAucxvQ7iZ8UbardgxDx/xVGQ4tViLWTRuNV6CDgJdNm68FW3o9w4kcyRtsAdjFE9bXe5ZdDAEFnNEW6qMJ6VtDqoRtMfJTbeVPm+bgvItiJH3jASNjco8NN+G38o8pUpLE85BycvUNDVtZ+Ikqtn9oRgoL04vYlkUf6SEXiwSrLIF2odTvv+zajjg1psXRXPXb0HFv4A+JjS+WVQwVgt6NeKXuU5aBRtJGjyxmzkaDcZyb50jeHNPWqUWu7esm9JmVulDASm5xJEE5vYnOfGEX/JmNsIsXV58COBRnjAjDqci1oI1cDgiYoV/LG/kRR+/+s/uWPB1X5nh7lzhw4sjWi7KWSdYtyFUI+dLVbttEiNk72PYP07dJzpdl1bLVMzf0hcyptc/LQIzgt1N8D/9lh0mH0z+Fiq/7vmvx18JxGr2r31Zqn9kyUK7x39vFgNdgy9jlcLon1mZG+FP0CtaJsiV/K2kdh0FxstXm/yN9XY8PbwsO6/UajwBem6QRhzew8AWL+M4V5YnmiashBnjt1QnEhtq/EDlAg0WmJW1pIImx9s79fhJR34JVtIFmqK4liLN68Hw0zcmewn6N7u1fCh5UF09y1T44TbvAFWqnr1HhXxSSkEkzyZBR9wv0q//auP7K0vZhFlcPCPjp94C+qepUl6/d54VcjYg3V9+0vH/0fnn6dQ12JbOHpE7MphOPsPnBO87J/mch3KubSMhO5GdcZ7Sz1OgkXEzHrXbQcoTdgvSWteXqpXvgBushPS3+nbo3OmLWk6GGXUH0z5RJEDEfxTdb8/gzpQxS1xNCCs22yyEYpej9MI6kO4AWm4RU9pxcthKejd6i1YUPDX9nzYcH+TvwMvxBR4ikglnQu6XmfdheHBQSJCkkW01asST2K9Sso24q3cWStIOgVGf98XfG/MQQnJOWTtpCfpvnkQls/nxf+3gKaHgTjKNdqV1OfFYf87dAQ0jL1xQhtcfxAIH26MCCotUjeNzp3xF3W01bIznEs298eQcriVfiNVRCAV1Yj7cVjTGTLI6UX9ew108X1iEq/AhUfi6GGB7KfeKfth+SyPU7HV6AkX5Uhlja3a3IiFVoh2cIGXznv+3GFOehhkOJDbr5ln759F8YqDD3+c8IRNDIo3YmBDUlkCbp8KeedLWK54JlUBIg5GCAOdhqliQlft+HkNVSpQruckUVVOHrcFubVr9bIJ0GnKxkJPSR7TRx03pud/zBSj2OgMAyYK+YyUE/IhjdSwEb3TeR+Iue4F8GVCmAypggI15g3hpC+inAN3BNKrfbGjl8BTs+9IjQBydCD/MS4PVbh3P1a4DwJJ4oaxUU963lyEnwXnp+HRPNeLJYISrSbHjOiKuOm7PvUfn1GwAjSD+vm0HyeGiED+50vbqHte1+7kJGTVFTzYs/ENGYcYQ6GgoMTQUHAxAH8QgJocSiQwVZpUBGLXQqsrnMOhouvC9Zdxs58+jIAAGLZmz97l/6w3zh0kh7g9TL4+LStCISjIYlFYZsPJAgSFoROqS+09LL+JhaReLeuXNIz5jNT/NdMeRqkUYSBlI0EJTN39tEcbFqhk0xCjG9A0W7fIleQQfQYOY4uHzlUsIrDBCDzSwi9DlYH27kS1W6iIKYUs+iTa/RAmSsepZO7JDb+eU+nmpb499yT93ZzvIYDnfmJQDDv5EkYc8DrveYtFgEGJ7LKcz5ropJm2GviXQ/gYefToupd68hOnBWIiWM1fFZWiMU4UhUWoC9SsHW0OwLY1ZTH9Aqj8fZA5MOytDLPRBcOL5YlPBgTHc5Y0dosZbGw2lRY0Llej1KQHKEWUyx6QgdNrfG36JOdRP42N5isbYnoet1FYguImnjykTwiC4OChWON7HhKLZcsgWufObN0yMA8Z6gsy7o14UMa77hVT7NoOVLtR66fQoetvk2mhdz/zZPqsBbe4IdDnh1K+7WgW4ecoqQ5qs15shBHDIV6MbFDgYm4JNSmwqIUy51/tWyQC+IjH6XcMXQ2Lq0f4u7fLSYzLAPLpnUy4TYtKnt7p+wqO/VVm6TLaIuze3brBAmpgWNRSi7Glvt+CYOx3z4hcf43TOPOCMbBZz2mz371kFw0XhpALFRWVdwozp0yjRUKvdA2PZTjjEnHWpeanZqnqlnb9isPlpa66PFeXhG+I615JvwiWgVTVM47YBzV+zJ/tsdUiMx3YBMn/pLMF2F77ts8Y/kmfM0SbsNZ4QVV/k79EHJ3h6kcexJ8PoXiSWifJNNYh+iOOa9ywYvC55nxdh7yDV1cwRR+ZH4I9UjXybYkz2isvmjhwFYBPFVjbvwPqPhuG8MWyUZZ9TN9Vyv2lwcllFdyITT3dCNCOAKTTQTzNgFNaIoxLtzoBaLotmTdSpBq3xedRfCUWUSS9Wth7p+JSvePSyh9Dt3pizeJOmfWwRsxr+fm0IJuEXoGdwHIft7t52SpDPo6sCgvmkNDJp49axTMnF/rZ9QQlw93CFHzc6ck21Ir+SzVzT8w8P+dEDpdHVU63vGUix6+6ruvcwYeI1b30AsVyGq6gz1C3LTNjR4NUc//kt/1/K/v5Amv/31lpUhq2pPVoBbqaH0SOr5CmtBTy1EqnC/x7Ssbz5Ff/1DumBMzOWg6zoGWC/E14IG6qvMjZXNGPUrED7JvIW8DFFoZZ1iN84ejuyHwIq4DyKKKGijIgCZIi2xOf0VWUKxMU2rhREKcfLGupfGy8gtlsRjcX4ITsq0Ij2fGix0lGBExIs0yG8BdmGoFAjudLel5Kvho0FG0UN/Or7TSEQPa51NwLjwBF08Y6/loxPTTxFuZb+1MdeZ7gHdHcyulaJTRh3/0PxBj8188RAjcDXQYQVK7ToEobNNUWF+DjcjdZiPEC2/7/8mfjJpWFUvShnB4ZSs76yGPXmxtuD7G2WnO4blLpO8aGR5OcWchEsw6oHRiAzYaV8Md1RKmfGVVm6u5f+U4eMx0QsvTRmMymcDCqdG3NZ58DLI6aAXkH8JtVrixWCLYAE7HgxTqBcGXwoSqUkO1XTmro/jFS3xDRQe9+kIonqKOmVqSzKidGxKQ3hVjgx8QKP0+DXbwBdf00kd8bAQmUCyjHCmkLA7hztMWo6eWvfh+EUX0Yu1qI6K7gwFsoar2jTfJNzBjnVREjV/uLd23rS8XpIbRZfGBGvBFIsmAeoV8e3EebBQgS1x1LCPkdHcoicQj/lKGXzV8hcvanQsf8AxKJM4u8pFR2viLsmRZ9sTXYSahNMx39rW6hPPOWHFmyi3Qmei/H1LLwEjBRuS+KgpS0MbTD1nF+VQo7AqsDt
